ÖĞRENCİ MERKEZLİ EĞİTİM / BOLOGNA SÜRECİ

Bologna Süreci Nedir?
Bologna Süreci, 2010 yılına kadar Avrupa Yükseköğretim Alanı yaratmayı hedefleyen, bir çok uluslararası kuruluşun işbirliği ile 46 üye ülke tarafından oluşturulan ve sürdürülen bir bir reform sürecidir. Amaç, yükseköğretim sistemlerinin kendilerine özgü farklılıkları korunarak birbirleriyle karşılaştırılabilir olması ve uyumlu hale getirilmesidir. Bu amaca ulaşmak için yürütülen çalışmaların en önemlileri şu başlıklar altında toplanabilir:

• Kolay anlaşılır ve birbirleriyle karşılaştırılabilir yükseköğretim diploma ve/veya dereceleri oluşturmak,
• Avrupa Kredi Transfer Sistemini (European Credit Transfer System, ECTS) uygulamak,
• Öğrencilerin ve öğretim görevlilerinin hareketliliğini sağlamak ve yaygınlaştırmak,
• Yükseköğretimde kalite güvencesi sistemleri ağını oluşturmak ve yaygınlaştırmak,
• Öğrencilerin ve yükseköğretim kurumlarının sürece aktif katılımının sağlanması,

Işık Üniversitesi ve Bologna Süreci

Işık Üniversitesi öğrenci merkezli bir eğitimi benimsemiş ve bunun gereği olarak program öğrenme çıktılarını, okutulan derslerin öğrenme çıktılarını, iş yüklerini, AKTS kredilerini saptamış ve ilan etmiştir. Her programa özel olan bu bilgiler, o diploma programını yürüten bölümün web sayfasında bulunmaktadır ve yandaki bağlantılardan erişilebilir.

Bologna sürecini geliştirirken Işık Üniversitesi’nin geçirdiği aşamaları ve dikkate aldığı ve tüm programlarımız için geçerli ortak ilkeleri ise aşağıda özetlenmektedir.

Programın Eğitim-Öğretim Amaçları

Her program için tanımlanmış eğitim-öğretim amaçları vardır. Mezunların programı bitirmelerini izleyen birkaç yıl içinde gerçekleştirmeleri beklenenleri tanımlayan bu ifadeler

(a)    Kurumun, Fakültenin,  Birimin veya Bölümün özgörevleriyle uyumludur,

(b)    programın iç ve dış paydaşlarının gereksinimleri dikkate alınarak belirlenmiştir,

(c)    bilgilenmek isteyenlerin erişebileceği tüm belgelerde yayımlanmıştır ve

(d)    programın iç ve dış paydaşlarının gereksinimleri doğrultusunda uygun aralıklarla güncellenecektir.

Program Çıktıları

Program çıktıları, öğrenim sürecinin tamamlanmasından sonra başarılı olmuş bir öğrencinin, “Ne bileceğini, Ne anlayabileceğini, Ne yapabileceğini” ifade eden yetkinliklerdir. Bu çıktılar YÖK Genel Kurulunun  21 .01.2010 tarihli toplantısında kabul edilen  Türkiye Ulusal Yeterlilikler Çerçevesi (TYYÇ) ile uyumludur, hem genel (mesleki olmayan) bilgi ve becerileri, hem de mesleki/ alana özel bilgi ve becerileri içermektedir. Her bir çıktının program amaçlarının hangilerini sağlamak için kullanıldığı (amaç-çıktı ilişkisi) açıkça belirtilmiştir. 

Program çıktılarının hangi derslerde kazandırıldığı, bir matris ile gösterilmiştir. Bu ilişkilerde bazı programlarda ağırlıklandırma kullanılmış, diğerlerinde sadece katkı göstermekle yetinilmiştir.

Müfredat (Eğitim-Öğretim Planı)

Her programın, program eğitim-öğretim amaçlarını ve program çıktılarını destekleyen bir müfredatı (eğitim-öğretim planı) vardır. Bu plan programa özgü çıktıları garanti edecek tüm bileşenleri içermektedir.

Işık Üniversitesi müfredatları 130-140 kredi arasında, 240 AKTS tutarındadır. AKTS (Avrupa Kredi Transfer Sistemi) hem kredi transferi için kullanılmaktadır, hem de ders saatleri dışındaki etkinliklerin dikkate alınması sürecini pekiştirmektedir. Her dersin öğrenci için yükü ve kredisi 1ECTS= 25-30 saat çalışma olmak üzere saptanmıştır. Bu yüke sınıfta kullanılan takrir saatleri, ders için gereken okuma süreleri, proje yapma süreleri, hazırlanma vb çalışmalar dahil edilmiştir.

Ders programlarındaki göreceli ağırlıkların korunması amacıyla ders kategorileri aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır:
         Kodu ve adı ile programda yer alan bölüm temel dersleri : D1 (kodu o bölümün veya başka bölümün olabilir)
         Bölüm/ meslek dersleri listesinden seçilen dersler : D2 (kodu o bölümün veya başka bölümün olabilir)
         Programı tamamlayıcı mahiyetteki dersler : C (Bölümden geniş, genelde fakülte derslerinin tümünü kapsayan seçmeli ders kategorisi)
         Tüm fakülteye ortak fen ve mühendislik dersleri : S (Müh ve Fen programları için)
         Tüm fakülteye ortak sosyal bilim dersleri : SS (Sosyal ve Idari programları için)
         Sosyal ve beşeri bilim dersleri : H
         Serbest seçmeli dersler : F

Ders programlarındaki göreceli ağırlıklar aşağıdaki ilkeler çerçevesinde oluşturulmuştur (GSF hariç):
         a, Fakültenin ortak fen ve mühendislik dersleri (S kategorisi) en az 6 kredidir.
         b, Fakültenin ortak sosyal bilim dersleri (SS kategorisi) en az 3 kredidir.
         c, Bölüm dersleri toplamı (D1+D2) program toplam kredisinin yarısını aşamaz.
         d, Her programda zorunlu Türkçe (2+2 kredi) ve İnkılap Tarihi (2+2 kredi) yanında en az 9 kredilik beşeri ve sosyal bilim (H) dersi bulunur.
         e, Her programda en az 6 kredilik tamamlayıcı (Complementary,C) ders olur.
         f, Her programda en az 6 kredilik serbest seçmeli (Free elective, F) ders bulunur.
         g, Her programda en az 3 kredilik lisan (Language, L) dersi olur.
         h, Tüm seçmeli dersler 3 kredilidir ve ‘toplam seçmeli ders kredisi/ toplam program kredisi’ oranı en az % 24 ‘tür.

Programın toplam kredisi ve değişik bileşenleri arasındaki dağılım, program değişiklikleri yapıldığında da korunacaktır.

Eğitim-öğretim planı disiplinlerarası programlar düzenlenmesine ve öğrencinin yatay veya dikey yönde program değiştirmesine uygundur.

Dersler

Eğitim-öğretim planında yer alan tüm derslerin kapsam ve içeriğini ana hatları ile belirten bir tanımı vardır. Bu ders tanımları, kredileri, ön koşulları Üniversite Kataloğunda yer almaktadır ve mesleki gelişmeler ve eğitim amaçlarında meydana gelen değişiklikler gerektirdikçe yenilenecektir. Ayrıca ders bazında öğrenci iş yükleri, öğretme-öğrenme stratejileri, dersteki performansı değerlendirme, nota çevirme ilkeleri, yöntemleri “Ders Profili” olarak standart bir formatta bölüm web sayfasında bulunur. Dersin kazandırdığı öğrenme çıktıları ile ilgili yetkinliklerin tek bir fiil ile ifade edilmesine ve  ölçülebilir olmasına dikkat edilmiştir. Ders çıktıları, program çıktılarının kazandırılmasına hizmet etmek üzere düzenlenmiştir.